 |
Por Pello Zabala
"Otsailak 3"
Atzo Kandelario, gaur San Blas. Kandelarioz elurra dario, San Blasek
lagunduko dio, hala dio esaera zaharrak. Elurra zuri bai, mendimuino
askotan, baina ez darixolan, atzokoan. Izotz oskarbikoa bai, eta
eguzki epelantza gero. Gaur eguraldi bikia.
Eguraldiak eguraldi, San Blas zaindari estimatua izan da gure
alderdiotan. Eztulka gineneko, San Blas! zioen, otoitz-errukitan, gure
amamak, doministiku egin orduko batipat. Eskualdeon arabera deitzen
zitzaion holakoetan: San Blas, doministikuka ito behar naz! Abadiño ta
Durangaldean. San Blas, ito arte arnas! ziotsatzen, ziurrago aukeran,
Nafarro aldetik.
San Blas, eztarri, sama eta zintzur inguruetako min eta gaitzen
zaindari prestutzat hartu izan da gure aldeotan. Martiria hau ere,
etziko Agata deunaren legez. 316.urtean hil omen zuten. Ezer gutxi
dakigu garai haietatik, ez bada Sebasten gotzain aukeratu zutela,
neurri oneko gizaseme bihotz onekoa zelako. Halere, eztarri eskasekoa
izanik, hizketarako eragozpen dexente omen zuen: ahotsa ere halakoxea
behar orduan, mikrofono ta argindarrik gabeko sasoi haietan. Urte asko
bizi izan zela eremuan ere kontatu izan digute, kobazulo batean
erretiratuz. Txori eta hegazti denetarikoek bisitatzen omen zuten,
beren txorrotxioekin gozatuz. Txoriek eztarritxoan trabatxoren bat
bazuten, Blasek osatzen omen zituen. Baita mutilgazte bat ere,
zintzurrean hezur-mutturren bat trabaturik zuena. Noski, laringologoek
eta beste eztarriko osagileek zaindaritzat aukeratu zuten.
Baserrietan, etxeko aiton-amona nahiz seme-alaba, bertako azienda eta
hegaztiak, beti zen zer erremediatu: eta usuago, eztarria izanik
lehenik kaltetu ohi dena. Baita san Blas egunez erremediotan saiatu
ere: goizeko mezetara eraman ohi zituzten gatz, ale, zahi, argizari,
ogi, lukainka, gozoki? Hegaztientzat, gatza, aleak eta zahia, orrea
egiteko. Zahia umeontzat ere bai, bero-bero zapi batean eztarri
minduari bueltan biltzeko. Gozokiak zer esanik ez, oso banaka, eztarri
marranta goxatzeko. Gtza harri xapal batean pir-pir-pir zabaltzen
zitzaien ardi nahiz hegaztiei. Ardi ta axuriek mihiaz lamikatzen
zituzten. Arto eta aleak, oiloek kioa eta beste zintzurreko eritasunik
zutenerako? samako lokarritxoak eta beste, mila usadio ditugu gaurko
Blas donearen inguruan uztartutakoak. Askotxok dugu, sasoi honetan,
san Blasen bedeinkazio beharrik, eztarri marrantatu hainbeste inguruan
dabilkigunean. San Blas! San Blas! hotsegiten dio guztion onerako,
Pello Zabalak, Arantzazutik.
|
